Rune Wittouck
Rune Wittouck is dramaturg, theaterdocent en theatermaker. Na zijn (Educatieve) Master in de Kunstwetenschappen: Podium- & Mediale kunsten aan UGent (en KULeuven) start hij nu aan de opleiding Drama: Regie & Schrijven aan het RITCS Brussel. Zijn passie voor de podiumkunsten vond hij in de theaterkampen, voorstellingen en sociaal-artistieke werking van productiehuis Antigone in geboortestad Kortrijk. Rune reflecteert over theater in nagesprekken, tekst of audio, als redactielid van o.a. het driemaandelijkse OPENDOEK-Magazine en het jaarlijkse, nomadische TheaterFestival (Vlaanderen & Brussel). Hij geeft theaterworkshops en les in het Deeltijds Kunstonderwijs, is betrokken bij het speelhetslim-aanbod van OPENDOEK vzw en vorig seizoen bij Het nieuwstedelijk (Leuven) als vrijwillig assistent dramaturgie. Als maker inspireert het ‘alles is theater’-idee hem; hoe (herkenbare) kleinmenselijke alledaagsheid iets maatschappelijks kan vertellen, en omgekeerd; met een haast socio-antropologische nieuwsgierigheid naar groepen en menselijke ontmoeting.
Verstoppertje in een open ruimte
Laten we verstoppertje spelen in een open ruimte
Laten we elkaar gegarandeerd vinden
Maar het spel gewoon blijven spelen
Laten we het zeker niet ‘verstoppertje’ noemen
Laten we het gewoonweg geen naam geven
Niet benoemen
Want benoemen is verliezen
Laten we al doende de regels ontdekken
En ze op hetzelfde moment weer veranderen
Laten we vergeten dat we aan het spelen zijn
En dat daar überhaupt regels bij horen
Laten we samen papieren vliegtuigjes vouwen op de minst efficiënte manier
En ze met hun staart vooruit de grond in sturen
De vleugels geen mooie boog in de lucht gunnen
Omdat we nog niet weten dat dat eigenlijk ‘de bedoeling’ is
En het zo ook leuk is
Laten we vergeten
Om opnieuw verrast te mogen worden
Plezier te vinden in het nog eens doen
Het niet-serieus nemen
En onthouden dat we het eigenlijk heel serieus nemen
Er altijd voor zullen gaan
Er voor zullen blijven kiezen
Te willen ervaren
Zonder te weten hoe
Nooit te willen verliezen
Enkel onszelf in het moment
Heel bewust het onbewuste te omarmen
Nut te zien in het nutteloze
De speler en toeschouwer tegelijk te zijn
Laten we als een pasgeboren baby de wereld ontdekken
Waar we vanalles kunnen
Ons lichaam
Onze zintuigen
Zijn
In die open ruimte waarin we ons bevinden
En wie we daar tegenkomen
Laten we elkaar er herontdekken
Laten we elkaar recht in de ogen kijken
Laten we lachen
Laten we luid lachen
Laten we uit dat lachen het huilen laten voortvloeien
En de woede
En de angst
Laten we dan opnieuw lachen
En schreeuwen
Zomaar
Tranen laten rollen
Terwijl de mondhoek de glimlach zoekt
Als het kind dat hun emoties nog geen naam kan geven
Laten we dan babbelen om te babbelen
Over vanalles en niets
Zomaar
En daarin de rust terugvinden
Laten we vooral niets doen
Niets maken
Of laat ons zeggen
Niets bewust moeten creëren
Betekenis geven
Maar actief laten ontstaat wat zal ontstaan
Laten we dat doen.
(Leestip: ‘De speelse mens’, Geert Belpaeme(2024, Questa-reeks - Letterwerk))
Weencafé
In aflevering 6 ‘De verwarring van het donker’ hebben Eva en Ebe het over menselijke verbinding, over de barrière om binnen sociaal contact openlijk verdrietig te zijn, het feit dat je in onze samenleving vaak hard moet werken om een gelukkige schijn aan te houden, want wenen is taboe – en al zeker in het openbaar:
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Verschillende, chronologisch-opeenvolgende fragmenten uit éénzelfde samenkomst tussen twee figuren op café. Personage A is opgewekt, personage B eerder afgeleid. (Tip: De dialoog verloopt vaak trager dan gemiddeld leestempo.)
1.
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
2.
A
B
A
B
A
B
A
B
A
3.
B
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
4.
A
5.
B
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
6.
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
A
B
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Enkele jaren terug bekeek ik de docudrama ‘Stop acting now’ (2016) van Nederlandse theatergroep Wunderbaum. Daarin beslissen vijf acteurs om te stoppen met acteren om ‘over te gaan tot écht handelen’. Een van hen, actrice Marleen Scholten, gaat in de film de strijd aan tegen onze stressvolle positiviteitscultuur. Dat doet ze door, naar Japans voorbeeld, een ‘Tranenbar’ te openen.Daarin verwelkomt ze mensen om sámen te huilen. Anders dan de populaire ‘rage rooms’ waarin je opgebouwde frustraties kunt uitten door vanalles kapot te slaan, zijn zo’n ‘cry cafés’ (of rui katsu cafés) met hun zachte interieur en belichting, collectie aan droevige films en boeken, emotionele achtergrondmuziek, vaak met ijscrème en ander comfort food op de kaart, gemaakt om wenen, als een gezonde therapeutische ontlading van stress of negatieve emoties, te promoten. Beeld u in. Een typische bruine kroeg. Zo één net om de hoek van de Grote markt van een of andere centrumstad. Waar de tooghangers niet meer onoprecht ‘ja ja, ça va wel’ (moeten) zeggen, maar kunnen uiten ‘ik ben verdrietig, maar ik ben oké’. Kunnen huilen terwijl ze verder meedoen met het kaartspel.
(Kijktip: ‘Stop Acting Now’, Wunderbaum (2016) –
Leestip: ‘Waar zijn de wolken: Een pleidooi voor minder zelfzorg’, Suzanne Grotenhuis (2023))
Toch?
(herneemt focus)
Hm?
... ik zou denken van wel.
Ja ja
Tuurlijk.
Dat zei ik dus ook!
Ja...
Maar kijk ja.
(korte stilte)
Zeg, ça va?
Ja ja
Ge zijt zo stil...
Aah nee nee niets.
Ah ik dacht...
Nee ça va ça va.
Sorry.
Moest gij nog iets hebben?
(bestelt)
Merci!
(neemt een slok)
En voor de rest?
Hm?
Thuis?
Ja goed goed!
Allez
Bij jou?
Ja ja goe
We hebben sinds gisteren een nieuwe TV
Aah nice.
Zot wat dat dat vandaag niet allemaal kan zeg
Niet?
(korte stilte)
Ik vind van wel.
Nu ja...
De laatste tijd is het gewoon...
(roept) Ge zijt vergeten Uno te zeggen!
Wat?
Ge moest Uno zeggen! Uno... Laatste kaart...
(lacht) Zeven kaarten trekken!
Wat?
Ah ja...
(neemt zeven kaarten van de stapel)
Oké
’t Is aan mij
(legt een kleurkaart op stapel)
Rood...
Ik kies rood.
Euh...
(kijkt naar de kaarten)
Wat zei je? ‘De laatste tijd...’?
Wat?
Nee niets
Ah...
(kijkt naar de stapel) Dus?
Rood
Als je geen rode hebt, moet je er nemen
Ah ja...
Ik vind... Gij zijt echt sterk...
Weet ge dat?
Allez, met wat er allemaal...
’t Is toch ook nie...
(legt een +2-kaart op stapel)
Twee pakken
(gaat verder)
Ma bon, daar hoeven we het hier niet over te hebben hé.
Sorry
‘k Ben blij da ge hier eens zijt
Echt
Moest gij nog iets hebben?
(bestelt)
Euh merci
Zeg, schol é
Yess, schol!
(neemt een slok, kijkt naar gsm)
Ze laten mij in het weekend ook echt niet met rust hé
Er is nu blijkbaar een dossier dat nog doorgestuurd moest worden
Ik weet niet eens ...
Doet dat straks gewoon
Niet?
Ja da’s waar...
Ge hebt gelijk
Waar waren we?
(kijkt naar stapel)
Ge moet er acht pakken
Wablief?!
Allez hup!
Nee nee
Een plus-vier mag je niet op een plus-vier leggen
Da is ook nog een regel
Komaan
Geen regels gaan verzinnen hé
Nee, ik meen het!
Dus nu moet ik er vier?
Jup!
Pfff
’t Is plezant!
Zeker!
Nie?
Jawel
’t Zal wel zijn da’t plezant is!
‘En ik ben aan’t winnen
Wrijf het er nog wat in, ja
Hahah
(lacht)
Aah hier!
Ge kunt toch nog lachen
Hoezo?
Ah ‘k weet nie ‘hoezo’
Ge moet er bij blijven hé, om te winnen!
En een glimlach doet ook veel
Ja I know I know...
Ik voel mij vandaag gewoon wat...
Ik weet nie...
Verdrietig... Of zo...
(serieus) Ah.. oh..
Ja, ik ben gewoon wat... verdrietig
En euh...
Maar ik ben oké hé!
Allez, ik ben vooral echt blij dat ik hier met...
Ja...
Jou hier...
Maar anders kunnen we ook...?
Nee, maar...
Als een ander moment u beter uitkomt, moet ge het maar zeggen hé!Ik begrijp dat het... ’t Is ook niet gemakkelijk...
Nee nee
Dus...
Nee ça va.
Ik...
Nee, maar ik snap da hé!
We kunnen gewoon...
Ja?
Ja ja
Nee
Ik denk dat het misschien best is voor u als ik dan gewoon...
Ah?
Jaa ja, ik had sowieso nog dat...
Dat dossier met die...
En dan kunt gij gewoon...
Het is net goed dat ik eens buiten kom onder de mensen en... (maakt aanstalten om te vertrekken)
Pakt u eens een goed bad ofzo
En kijkt een serie
Op’t gemak
‘Dark’, op Netflix bijvoorbeeld
In’t Duits wel
Echt crazy met tijdreizen en van die dingen.
Allez, ‘t is ingewikkelder dan dat.
Bon, ik snap het eigenlijk ook niet.
Of is er geen serie waar gij nu naar aan het kijken bent?
Euh...
Soit!
Dat gaat u goed doen!
Echt
We horen elkaar nog.
Oh...
Euh oké
(kijkt naar stapel Uno-kaarten)
Wilt ge dit potje niet nog afmaken?
Deze tekst verschijnt op 02/04/2026
***
Deze tekst verschijnt op 30/04/2026
***
Schrijf ons.
Met Mens me. willen we je graag uitnodigen om ook jou bedenkingen, inzichten, verhalen met ons te delen.
